Artikelen

Euthyroid Sick Syndrome. (De afwijkende euthyreotische toestand bij ziekte)
Optimale diagnose en behandeling van hypothyreoïdie
Aanbevelingen voor een behandeling
Zwangerschapthyreoïditis, een onderschat probleem
Schildkliermedicatie in het buitenland
Gewichtsverlies en hypothyreoïdie
10 Manieren om je medicijnen niet te vergeten
Candidiasis en schildklierproblemen
Spier- en gewrichtsklachten bij hypothyreoïdie
Zwangerschap en hypothyreoïdie: veel gestelde vragen
Hypothyreoïdie opnieuw bezien - Dr. R. Linschoten

Euthyroid Sick Syndrome. (De afwijkende euthyreotische toestand bij ziekte)

Inleiding

Een abnormaal evenwicht van de schildklierhormonen komt voor bij veel niet-schildklier gerelateerde ziekten. Een verminderd niveau van totaal T3 (trijodothyronine) is de meest voorkomende afwijking bij patiënten met acute ziekten en kan binnen 2 uur na het begin van ernstige psychische stress worden aangetoond. Als de ernst van de ziekte toeneemt ontwikkelt zich een geleidelijk complexer syndroom met lage waarden van T3 en thyroxine (T4). Afwijkende waarden van schildklierhormonen zijn gevonden bij uithongering, acute en chronische ziekten, beenmerg-transplantatie, operaties, trauma, in feite bij elke ernstige systemische aandoening. Herstel van de onderliggende ziekte gaat vergezeld van het verdwijnen van de afwijkingen van de schildklierwaarden. Wartofsky en Bunnan gebruikten in 1982 de term 'euthyroid sick syndrome' om de toestand van afwijkende schildklierwaarden bij niet-schildklier gerelateerde ziekten te beschrijven. Recent is ook de alternatieve benaming 'nonthyroidal illness syndrome' (niet schildklierziekte gerelateerd syndroom) voorgesteld.

Origineel te vinden op Medscape, www.medscape.com/viewarticle/433856

Vertaling uit South Med J 95(5):506-513, 2002, auteur Guillermo E. Umpierrez, MD, FACP, FACE, Department of Medicine, Division of Endocrinology and Metabolism, University of Tennessee Health Science Center, Memphis.

Meer info: www.merck.com/pubs/mmanual/section2/chapter8/8c.htm

(Terug naar boven)

Optimale diagnose en behandeling van hypothyreoïdie door gebruik van vrij-T4 en vrij-T3 waarden.
(Vertaling van: Optimum diagnosis and treatment of hypothryroism with free T3 and Free T3 levels; Dr. Joseph Mercola.
Origineel op www.mercola.com/article/hypothyroid/diagnosis_comp.htm)

Diagnose van hypothyreoïdie. De grote mythe die bestaat over de diagnose van hypothyreoïdie is dat een verhoogde TSH-waarde altijd aanwezig moet zijn om de diagnose hypothyreoïdie te kunnen stellen.
Normaal zal de hypofyse extra TSH afscheiden als reactie op lage waarden voor schildklierhormoon. Een verhoogde TSH zal dus wijzen op een traag werkende schildklier.

De traditionele tests van de schildklierfunctie, nl de:
* T4 (of totaal -T4),
* T3 uptake (T3U of Thyroid hormone binding ratio, THBR ),
* FTI ( Vrij Thyroxine index FTI, T7 of T12)
* T3 (toaal T3) ,en
* T3 dmv RIA ,
zouden achterwege moeten worden gelaten omdat ze onbetrouwbaar zijn als maat van de schildklierfunctie. De meest gewone en traditionele manier om hypothyreoïdie vast te stellen is dmv een TSH die hoger is dan de bovenste referentiewaarden. Bij de meeste laboratoriums is dat 3,5 tot 5,0.
Men denkt dat dit de reactie van de hypofyse op onvoldoende waarden van schildklierhormonen in het bloed weerspiegelt.
Zonder twijfel duidt dit op hypothyreoïdie, maar het is een veel te ruwe maatstaf, en de grote meerderheid van de patiënten met hypothyreoïdie zullen niet ontdekt worden.

De klinische symptomen zijn talrijk.
Het meest eruit springende symptoom is vermoeidheid. De huid kan droog worden, koud, ruw en schilferig. Haar wordt ruw, broos en groeit langzaam of valt overdreven veel uit. Er is een grote gevoeligheid voor kou en het gevoel het koud te hebben in ruimten met een normale temperatuur. Iemand zweet moeilijk en zijn transpiratie is verminderd of zelfs afwezig bij langdurige inspanning en warm weer. Constipatie die niet reageert op magnesium-supplementen en andere mildere laxeermiddelen is ook een vaak voorkomend symptoom.
Moeite om gewicht te verliezen ondanks een sterk koolhydratenbeperkt dieet lijkt veel voor te komen vooral bij vrouwen. Depressie en spierzwakte zijn andere vaak voorkomende klachten.

De meeste patiënten blijven deze klassieke symptomen van hypothyreoïdie houden omdat er een overmatig vertrouwen is in de TSH-test. De test zelf is een zeer betrouwbare bepaling van de TSH maar niet van de spiegels van schildklierhormoon.

Het fundamentele probleem met de traditionele aanpak van de diagnose hypothyreoïdie is dat de zg. 'normale waarden' van de TSH veel te hoog zijn: veel patiënten met een TSH hoger dan 1,5 hebben klassieke symptomen van hypothyreoïdie.

Het alternatief om hypothyreoïdie vast te stellen is de vrij T3 (FT3), vrij T4 (FT4) èn TSH waarden te gebruiken en ze te interpreteren met behulp van nieuwe referentiewaarden.
Als men de vrij T3 en vrij T4 waarden bepaald als de enige nauwkeurige maat van de hoeveelheid schildklierhormoon in het bloed, samen met de TSH, dan zal men ontdekken hoe vaak een laag-normale TSH hypothyreoïdie NIET uitsluit.
Het is relatief gewoon om vrij T4 en vrij T3 waarden te vinden onder de normale waarden terwijl de TSH binnen de normale waarden ligt, zelf binnen de laag-normale waarden.
Als patiënten met zulke waarden worden behandeld, ziet men een enorme verbetering van de patiënt, en een vermindering van de klassieke symptomen.

Er is een significant aantal personen die een TSH onder de 1,5 hebben maar een vrij T3 (en waarschijnlijk ook een vrij T4) onder normale waarden. Dit zijn gevallen van secundaire of tertiaire hypothyreoïdie, dus is de TSH alleen niet een accurate test voor alle vormen van hypothyreoïdie, alleen voor primaire hypothyreoïdie.

Deze herziene methode voor diagnose en behandeling van hypothyreoïdie is beter dan de temperatuurtest aanbevolen door Broda Barnes en andere natuurgenezers.

Behandeling van hypothyreoïdie.
Na een juiste diagnose van hypothyreoïdie volgt de vraag met welke behandeling wordt begonnen. De traditionele aanpak is Thyrax/Euthyrox/Eltroxin (levothyroxine) dat uit alleen T4 bestaat.
Natuurgeeskundigen neigen naar Armour thyroid, wat een mengsel is van mono- en di-iothyroxine en T3 en T4, de hele keten van schildklierhormonen. (opm. vertaler: deze situatie is alleen van toepassing op de V.S., waar een behandeling met thyreoine (schildklierpoeder) nog steeds wordt toegepast.)

Als de vrij T3 waarde significant lager is dan de vrij T4, dan is het bijna nutteloos om met alleen T4 bevattende medicijnen te behandelen. Als de patiënt niet genoeg T3 krijgt van de schildklier (die direct wat T3 produceert), dan wordt er zeker niet genoeg T3 verkregen door omzetting van T4 .
Thyrax, dat alleen T4 bevat wordt, wordt in de periferie van het lichaam omgezet naar T3 in zo goed als normale hoeveelheden en zo goed als normale waarden. Helaas tonen klinische experimenten aan dat dit niet opgaat voor de meerderheid van de patiënten. Consequente metingen van de vrij T3 en vrij T4 waarden in het bloed van hypothyreood patiënten die alleen T4 gebruiken kan deze mythe snel doen laten verdwijnen. Een bepaald percentage van hypothyreood patiënten zetten genoeg T4 om naar T3 om een voldoende bron van T3 te hebben, maar een substantieel deel van de patiënten hebben een combinatie nodig van zowel aanvullend T3 en T4.

Eenmaal op hormoonvervangende medicatie is de TSH-test nuttig tot hij onder de 0,4 zakt. Dan heb je de schildklierfunctie geoptimaliseerd naar de TSH maatstaf, blijft over om de schildklierfunctie te optimaliseren tot de goede maatstaf voor de 2 schildklierhormonen, nl. de vrij T3 en vrij T4 waarden.

Dus: wat nodig is, is een combinatie van T4 en T3, die de gebrekkige conversie van T4 in T3 compenseert.
Dit wordt meestal gedaan door met Armour thyreoine.
(opm. vertaler: in de V.S .)
Maar Cytomel, dat uit alleen T3 bestaat, kan ook gebruikt worden in combinatie met 1 van de T4 bevattende preparaten. Het is belangrijk om de korte halfwaardetijd van T3 te kennen, zodat het altijd 2 maal daags moet worden voorgeschreven. Dat kan zijn na het ontbijt en avondmaaltijd om gewoontevorming te bevorderen. Door de dagelijkse dosis op deze tijden in te nemen overwin je het belangrijkste bezwaar dat de traditionele aanpak inbrengt, namelijk het schommelen van de waarden van de hormonen.

Met deze dosering kun je zowel de T3 als de T4 waarden optimaliseren. Dit is niet mogelijk voor de meeste patiënten die alleen T4 preparaten gebruiken.
Het is belangrijk een preparaat met T3 te gebruiken omdat de T3 90% van de werking van de schildklier in het lichaam effectueert.
De enige uitzondering op deze regel is bij ernstige hart- of vaatziekten, in welke situatie een vertraging van het metabolisme c.q. de vrij-T3 waarden een levensreddend effect kan hebben.
Echter, de grote meerderheid van de schildklierpatiënten met hypothyreoïdie hebben geen acute hart-en vaatziekten.

Om de hormoonvervanging optimaal te laten zijn moet de vrij T3 en vrij T4 boven het gemiddelde zijn maar onder de bovenste normale referentiewaarde van het laboratorium.
Het doel voor jonge gezonde volwassenen zouden de waarden moeten zijn liggend in het bovenste gedeelte van de reeks, en voor hartpatiënten of ouderen de waarden in het midden van de reeks. De vrij T3 en vrij T4 waarde zou elke maand moeten worden nagekeken en de therapie moet worden bijgesteld totdat de FT4 en FT3 waarden in de therapeutische reeks liggen zoals boven beschreven.

Als de patiënt op dit moment Thyrax (thyroxine) gebruikt, is de vrij T4 waarde meestal op of boven de hoogste referentiewaarde en is de vrij T3 onder de normale waarde. In deze situatie kan men 5 - 12,5 mcg Cytomel (pure T3) na het ontbijt en avondeten geven als aanvulling. Het is belangrijk om ervan bewust te zijn dat als de FT4 verhoogd wordt door een nog hoge TSH, de FT4 waarde zal zakken als de TSH daalt wanneer voldoende T3 is toegevoegd aan de hormoonvervangende therapie.

Patiënten moeten gewaarschuwd worden voor de symptomen van overdosering, die vaak alleen tijdelijk zijn tijdens het aanpassen aan de nieuwe therapie.
Symptomen kunnen zijn: hartkloppingen, nervositeit, warm hebben en zweten, snel gewichtsverlies, beven, en een klamme huid.

Er is 1 uitzondering van de waarde van 1,5 voor de TSH als grens voor de behandeling. Patiënten met overgewicht en met klassiek symptomen van hypothyreoïdie, en die dramatische en gefaalde pogingen hebben gedaan om gewicht te verliezen kunnen profiteren van hormoonvervangende therapie, zelfs als hun TSH licht onder 1,5 is en de FT4 en FT3 niet onder de normale waarden vallen.

(Terug naar boven)

Aanbevelingen voor een benadering voor de behandeling van een onvoldoende werkende schildklier.

Samenvatting van het artikel:
Suggestions for an approach to the management
of thyroid deficiency Van: BARRY DURRANT- PEATFIELD; M.B B.S. L.R.C.P. M.R.C.S
Een onvoldoende werkende schildklier komt veel meer voor dan algemeen wordt aangenomen.
De reden is dat er wordt gedacht dat hypothyreoïdie en myxoedeem twee uitingen zijn van dezelfde ziekte, wat niet zo is.
Myxoedeem, zo wordt artsen geleerd, is het eindresultaat van een progressief verlopend ziekteproces dat eindigt met de totale afwezigheid van schildklierhormoon.
Maar de mate van dit tekort heeft een begin, een periode van een steeds groter tekort tot de toestand van terminale myxoedeem.
Natuurlijk variëren de symptomen met de mate van het tekort aan hormonen.
Ook variëren de symptomen per individu, iedereen reageert anders op een bepaalt tekort.
Daarom wordt de diagnose ‘onvoldoende schildklierwerking’ maar al te gauw over het hoofd gezien, en is vaak het resultaat van onvolledige testen en de interpretatie van de uitslagen.Net zo onbevredigend is het accepteren van artsen en patiënten van het niet goed reageren op de behandeling met synthetische schildklierhormonen. De schrijver is vaak geschrokken van verhalen van hypothyreoïdie patiënten die vaak jaren moeten accepteren dat er geen bevredigende behandeling voor hun kwaal is, en dat ze met een beperkte vooruitgang moeten leren leven.
Het is echter mogelijk om volledig herstel te krijgen, en de arts èn de patiënt zouden met minder geen genoegen mogen nemen.
Ook moet die verbetering niet alleen door de arts maar ook door de patiënt worden bijgehouden. Patiënten moeten geleerd worden om zelf aanpassingen te maken in hun dosering medicatie. Regelmatige bloedcontrole kan misleidend zijn, de arts moet zijn patiënt vragen hoe hij zich voelt en samen met de patiënt de goede dosis hormonen vaststellen. Lastig in het vast stellen van een diagnose is de veelheid van de symptomen . Het is erg makkelijk om een patiënt met een onvoldoende werkende schildklier als depressief te labelen en hem met de verkeerde medicijnen zoals Prozac te behandelen. Een onvoldoende werkende schildklier kan allerlei soorten grote en kleine symptomen geven. Een eenvoudige lichaamstemperatuurtest, door velen als achterhaald beschouwd , kan waardevolle klinische informatie opleveren.
hypothyreoïdie wordt veroorzaakt door:

1. Een onvoldoende werking van de schildklier
2. Onvoldoende opname van het schildklierhormoon door de weefsels

1. Milieu-invloeden als vergiften en tekorten.
2. Genetische invloeden
3. Onvoldoende werking als gevolg van onvoldoende werking van de Hypofyse.
4. Door chirurgische ingreep.
5. Behandeling van een overactieve schildklier
6. Verwijdering van de amandelen.

1. ongevoeligheid van receptoren
2. stoornis in de T4-T3 omzetting
3. tekorten aan andrenalinen.

1. Een onvoldoende werking van de schildklier.

1. Milieu-invloeden en tekorten.

• Poly-cloor Biphenylen (verf en hout conserveringsmiddelen)
• Resorcinol (Gierst)
• Phtytaat Esters (plastics)
• Thiouracil (Kool, Knolraap, Cassave)
• Antracine
• Bromiden
• Cyaniden (Barbituraten)
• Fluoriden
• Thiocyanaten (Tabaksrook)
• Cafeïne
• Aspirine
• Lithium
• Amiodaronen

• Jodium
• Selenium, Zink, Magnesium, IJzer.
• • Vitaminen: A – omzetting van caroteen in vitamine A wordt belet bij een onvoldoende werkende schildklier, en kan een geelachtige huidskleur veroorzaken.
  • B – Riboflavine, niacine en pyridoxine spelen een rol in de aanmaak van hormonen.
  • C en E
• Genetische factoren

Deze manifesteren zich vlak na de geboorte, maar hoeft niet gelijk te staan aan cretinisme. Een kind dat vaak ziek is, weinig aankomt, vaak infecties heeft, niet levenslustig of juist overactief; kan een genetisch bepaalde zwakke schildklier hebben. En behandeling met schildklierhormoon moet zo snel mogelijk plaatsvinden.(Volledig Engelstalig artikel op: www.foxleylaneclinic.co.uk/Suggestions_1.htm

(Terug naar boven)

Schildklieronsteking tijdens de zwangerschap, een onderschat risico.

Bij 7 % van alle vrouwen treed tijdens de zwangerschap een ontsteking op van de schildklier,thyreoïditis.
De schildklier is altijd extra aktief tijdens de zwangerschap. Het vervelende is dat bij de helft van de vrouwen die een thyreoïditis ontwikkelen de toestand van hypothyreoïdie blijvend is. Ook is er een grote kans op herhaling bij volgende zwangerschappen.
Als de ontsteking niet ontdekt wordt, kan er een achterstand in ontwikkeling onstaan bij het kind, dat nog lang na de geboorte kan blijven nawerken. Ook is de thyreoïditis soms oorzaak van stemmingswisselingen van de moeder, en kan op die manier een post-natale depressie veroorzaken.
Het volgende, zeer aan te bevelen artikel van de Lithium-werkgroep beschrijft de oorzaken en achtergrond van een zwangerschap-thyreoïditis. -Aktueel- 'Stemming en Schildklierfunctie rond de zwangerschap' -Febr. 1997

(Terug naar boven)

Schildkliermedicatie in het buitenland

Als je in het buitenland ooit nog eens aan de grens moet uitleggen wat dat voor pilletjes zijn die je bij je hebt, of je komt erachter dat je je schildkliermedicatie bent vergeten, hieronder de merknamen zoals die in een aantal landen worden gebruikt voor levothyroxine(T4) en liothyronine (T3).

Cytomel of T3 in andere landen:

Thyrax of T4 in andere landen:

Opgepast: de samenstelling van de producten kan wel lichtjes verschillen, dus steeds bijsluiter lezen en eventueel met arts bespreken qua dosering.

(Terug naar boven)

Robert Linschoten, arts
Saalbornlaan 45 3584 GA Utrecht
Preventieve-, Orthomoleculaire- en Natuurgeneeskunde

HYPOTHYREOÏDIE (Lage Schildklierfunctie) opnieuw bezien.  (*1)

Het aantal mensen met onvoldoende schildklier activiteit wordt in Nederland momenteel op meer dan 1000.000 geschat (*2). Dat is veel meer dan bijvoorbeeld personen met diabetes. (Dr J. Hertoghe stelt dat 40 % van de W-Europeanen met Hypo te doen krijgt)
De toename van overgewicht (30% in Nederland) is epidemisch en de schildklier speelt daarbij een rol. Overgewicht is een risicofactor voor de gezondheid net zoals ook hypertensie, hypercholesterol-aemie, roken, onvoldoende beweging.
Vooral vrouwen (8 maal vaker dan mannen) hebben last van een te lage schildklierfunctie, mogelijk omdat zij emotioneler zijn en gedurende hun leven meer hormonale schommelingen (zwangerschap en overgang) hebben.

De Schildklier is van grote betekenis voor het regelen en handhaven van het gewicht, omdat door haar geproduceerde hormonen de vet-, koolhydraat- en eiwitstofwisseling en andere klieren van interne secretie beïnvloeden. Verder hebben schildklier hormonen invloed op zuurstof gebruik, warmteproductie en groei. Jonge kinderen, die geen of nauwelijks schildklierfunctie hebben en verder onbehandeld blijven, vertonen dwerggroei en zwakzinnigheid.

De gezonde schildklier maakt de hormonen T4, T3, rT3, T2, T1. De T staat voor een residu uit het aminozuur Tyrosine, dat als bouwsteen dient voor schildklierhormoon. Het cijfer staat voor het aantal Jodium moleculen dat aan het hormoon is gebonden. T4 (een voorhormoon) komt in het bloed het meest voor (als buffervoorraad) en wordt in de weefsels waar het nodig is omgezet in T3.  T3 wordt beschouwd als de stof die de eigenlijke functie uitoefent. De in het bloed voorkomende hormonen zijn voor 99% gebonden aan eiwitten (Thyreoglobulinen). Slechts de vrij voorkomende hormonen zijn werkzaam. Het hypofyse hormoon TSH (Thyreoid Stimulerend Hormoon) heeft een interactieve (biofeedback) invloed op de schildklier en stimuleert deze in wisselende mate om hormonen af te geven. De opvatting is dat als de schildklier weinig hormonen afgeeft dan stijgt  TSH. Als er voldoende hormonen in het bloed circuleren daalt  TSH. De mate waarin dit gebeurt wisselt van persoon tot persoon.
Schildklier- en bijnierhormonen beïnvloeden elkaar. Daarom is het belangrijk ook de bijnieren bij de diagnose te betrekken.

In de medische wereld bestaat de gewoonte om bij klachten en verdenking van een lage schildklierfunctie  de TSH en vrije T4(FT4) uit bloedserum te  bepalen. Als de TSH hoog is en de FT4 normaal tot laag normaal, dan spreekt men van subklinische hypothyreoïdie. Is de TSH hoog en de FT4 laag dan spreekt men van een te lage schildklierfunctie. Cholesterol en Homocysteine verhoging in plasma kunnen de diagnose ondersteunen: dezen zijn hoog bij lage functie en omgekeerd.

Desondanks wordt het steeds duidelijker dat er een wanverhouding bestaat tussen klachten en bevindingen uit bloedserum.
Vaak zien we dat personen met normale TSH en FT4 toch duidelijke verschijnselen vertonen van een trage schildklierfunctie en daar veel last van hebben. Als zij behandeld worden volgt verbetering. Het omgekeerde komt ook voor: er zijn abnormale waarden zonder klachten.
Sommige specialisten (*3)gaan uitsluitend af op de klachten en dat vind ik de juiste methode. Ochtendtemperatuur onder 36.7 C (rectaal) en 36.4 C (axillair) zijn volgens Barnes (*3) een betere indicator dan TSH.

Bij de behandeling van lage functie is het vanuit de Natuurgeneeskunde verstandig:
- Allereerst de voeding te veranderen door meer eiwitten (tenminste 100 gram per dag) en zo min mogelijk koolhydraten (geen geraffineerde, dus geen suiker) te eten;
-Een aantal supllementen te geven: 200 mcg Selenomethionine en l-Tyrosine 2 maal 500 mg.
- Vervolgens kan men denken aan  (constitutioneel) Homeopathische middelen;
- Ook Orthomoleculaire middelen[Thyrotabs, Biotics] en Ayurveda [Thyobalans, Holisan]      
- Yoga oefeningen;
- Verder Acupunctuur en Neuraaltherapie (Procaine in schildklier injecteren). 
- Andere Natuurgeneeskundige methoden?

Vaak is toch hormonale behandeling onvermijdelijk. Tot 1987 werd in Nederland veelal Thyranon (Organon) gebruikt, een preparaat van dierlijke afkomst. In dat jaar werd in Nederland een consensus bereikt om Thyranon te vervangen door een synthetisch T4 middel, zoals  levothyroxine (thyrax).  Onderzoek in 1999(*4) toonde aan dat patiënten, die naast T4 ook T3 (= liothyronine) gebruikten, zich veel beter voelden. T3 is momenteel  verkrijgbaar in Nederland  en wordt  onder de naam Cytomel, Thybon (Duitsland) en Cynomel (Frankrijk) geleverd. Iedere Apotheek kan het in principe leveren!
Over het algemeen vinden artsen dat chemisch T4 beter gestandaardiseerd kan worden en op exacte wijze kan worden gedoseerd. Zij zijn van mening dat de synthetische T4 in het lichaam voldoende wordt omgezet in het actieve T3, dit is evenwel vaak niet het geval!

De consensus in 1987 om Thyranon te vervangen door T4 was  een dramatische vergissing  voor vele hypothyreoïdie-patiënten. Veel mensen die van het dierlijke op het synthetische middel werden gezet voelden zich daar slecht bij (*5). Deskundige internisten/endocrinologen erkennen dat ten minste 30% (*2) van de patiënten zich niet goed voelen als zij uitsluitend het synthetische T4 (Thyrax) slikken. Dit besluit werd ingegeven door de wet geneesmiddelen voorziening van 1963, die voorschreef dat middelen worden verondersteld de samenstelling exact te vermelden. Dit was m.i. een uiting van onnodig en overdreven perfectionisme. Immers het is onmogelijk te voorspellen welke hoeveelheid van een middel de darmwand passeert en in het lichaam werkzaam is.

Het is plausibel dat behandeling met dierlijk (biologisch) schildklier betere resultaten geeft. Tenslotte bevat het meer hormonen dan alleen T4. De omzetting van T4 in T3 hapert vaak als gevolg van een gebrek aan enzymen en mineralen die dit moeten bewerkstelligen. Ook is de mogelijk minder goede standaardisering een slecht argument, omdat de opname van geneesmiddelen in het algemeen sterk individueel is en van talrijke factoren afhangt!

Niet zelden horen patiënten van een arts: 'Uw bloedwaarden zijn goed, dus u kunt geen schildklier probleem hebben (of: u is goed ingesteld), ga maar naar een psycholoog'. Gezien de wanverhouding tussen klachten en bloedwaarden is deze opmerking onjuist en frustrerend. Het is verstandig dat patiënten zelf hun dosering mee bepalen.

Tot voor kort was een synthetische combinatie T4/T3 (Novothyral van Merck) en dierlijk schildklierpoeder met voornamelijk T4 en T3 en in mindere mate T2, T1 en T0 (Armour Thyroid van Forest) met enige moeite in Nederland te verkrijgen. Het laatste preparaat geldt als een van de besten en wordt in USA en andere [o.a. Europesche] landen veel toegepast. Deze middelen zijn in België en Duitsland verkrijgbaar. Nederland heeft invoer van alle dierlijke producten en geneesmiddelen beperkt sinds de MKZ crisis en loopt  merkwaardig vooruit op toekomstige restrictieve E.U. regulatie.

Gelukkig is er toch een belangrijke mogelijkheid om dierlijk schildklierpoeder voor te schrijven. In Nederland bestaat namelijk het dierlijke poeder Thyreoidum. Dit poeder wordt gefabriceerd door Biofac (Kastrup Denemarken) van geslachte biggen en wordt in Nederland verhandeld door Bufo en Fagron (Nieuwerkerk a/d IJssel) en is officieel geregistreerd als KNMP 14029634. Hiervan kunnen door een apotheek magistrale capsules worden bereid, welke vergelijkbaar zijn met Armour Thyroid en het voormalige Thyranon van Organon. Deze caps zijn bovendien veel goedkoper dan het Amerikaanse Armour (factor 5) en worden door de verzekering meestal vergoed. Thyreoidum heeft verhoudingsgewijs iets meer T3 dan Armour thyroid.
De Rivierenapotheek Maasstraat 137 te Amsterdam (Tel 020-6425595 Fax 020-6427857) maakt op Recept magistrale capsules van Thyreoidum van 15, 30, 60 en 120 mg; ( per 60 mg grondstof bevattend 9 microgram T3 en 23.7 microgram T4, deze verhouding is in zeer geringe mate wisselend) . De caps kunnen worden gedeclareerd bij (vele maar niet alle) zorg verzekeraars (omdat het magistrale receptuur betreft) en worden door Rivieren Apotheek door heel Nederland verstuurd voor €  10.- per aflevering.   In October 2002  begon ik met het voorschrijven van Thyreoidum, onder meer aan patiënten die klachten behielden ondanks gebruik van T4 (Thyrax); met zeer gunstige resultaten.  Medio 2002  verzocht ik Fagron Thyreoidum tabletten te maken en in de handel te brengen. Dit had veel voeten in de aarde maar het is gelukt. Sinds April 2003 is het door apotheken op Recept te bestellen: Thyreoidum T3/T4 Fagron 5251(T.0180-331133) Het betreft halveerbare tabletten met 9/  23.7 mcg te vergelijken met 1 grain Armour Thyroid (Forest). Het voordeel is  dat iedere apotheek in Nederland deze tabletten kan bestellen en leveren op recept.       Prijs dus veel hoger dan de magistrale bereidde caps en slechts door enkele zorgverzekeraars vergoed.

Conclusies:
-Behandeling uitsluitend op klachten en symptomen is plausibel en succesvol.
-Ochtendtemperatuur is een belangrijk criterium.
-Serumwaarden hebben onvoldoende diagnostische betekenis voor Hypothyreoidie.
-Toepassing van dierlijk poeder (Thyreoidum) verdient aanbeveling.

Robert Linschoten
bijgewerkt: September  2008

Zie voor verdere informatie het goed gedocumenteerde verslag van het ABNG Symposium 9 Maart 2007, aan te vragen: info@abng.nl

Literatuur:
(*1) Linschoten, R. Schildklierproblemen; hypothyreoïdie. Tijdsch  Integrale Geneeskunde 1994 10/3
(*2) Zie de voortreffelijke infomap van de patiëntenwerkgroep HYPOmaarnietHAPPY.
(*3) Barnes, B.O. Hypothyroidism: the unsuspected illness. Harper & Row 1976 ISBN 0 690 01029 
(*4) 'Effects of Thyroxine as Compared with Thyroxine plus Triiodothyronine in Patients with Hypothyrodism', Buneviius R., M.D., Ph.D. Kaanaviius G., M.D., Ph.D., Alinkeviius R., M.D. and Prange A.J., M.D., New England Journal of Medicine, Volume 340:424-429, Number 6, February 11, 1999.
(*5) Doctoraalonderzoek Medisch Biologe Weel K., 'Klachten bij de behandeling van hypothyreoïdie', oktober 1992.
- Escobar-Morreale, HF, Endocrinology 1996 Jun; 137(6):2490-502; Only the combined treatment with thyroxine and triiodothyronine ensures euthyreoidism in all tissues of the thyreoidectomised rat.
- Baisier, WV, Hertoghe J and Eeckhaut W, Journal of Environmental Medicine (2000) 10, 105;  Thyreoid Insufficiency. Is TSH measurement the only Diagnostic Tool?
- Durrant-Peatfield, B; The Great Thyreoid Scandal; Barons Down Publishing ISBN 0-9544203-0-6

Voor uitgebreide literatuurlijst, besproken door Lottie van Starkenburg zie: www.hypomaarniethappy.nl

(Terug naar boven)